महिनावारी बिदा : महिला सशक्तीकरण कि महिला विभेद ? बहस चर्किँदै

insight dainik

काठमाडौं । महिला कर्मचारीलाई महिनावारीका समयमा बिदा दिने प्रस्ताव अघि बढेसँगै यसको आवश्यकता, प्रभाव र सम्भावित परिणामबारे बहस सुरु भएको छ। समर्थकहरूले महिलाको स्वास्थ्य र जैविक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै यस्तो सुविधा आवश्यक रहेको तर्क गरिरहेका छन् भने आलोचकहरूले यसले दीर्घकालीन रूपमा महिलामाथि नै व्यावसायिक विभेद बढाउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

महिनावारी प्रत्येक महिलामा समान रूपमा प्रभाव पार्ने अवस्था होइन। कसैलाई सामान्य असहजता मात्र हुन्छ भने कसैलाई अत्यधिक दुखाइ, कमजोरी वा अन्य स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्छ। त्यसैले आवश्यक अवस्थामा सहज बिदा वा लचिलो कार्यसमयको व्यवस्था महिलामैत्री कार्यस्थल निर्माणका लागि उपयोगी हुन सक्ने तर्क छ।

तर, महिनावारीलाई छुट्टै बिदाको आधार बनाउँदा केही व्यावहारिक जोखिमसमेत उत्पन्न हुन सक्ने देखिन्छ।

सुविधा नकारात्मक परिणामतर्फ जान सक्ने सम्भावित पक्ष

  • जिम्मेवारीबाट टाढा राख्ने जोखिम: केही संवेदनशील वा नियमित उपस्थितिको आवश्यकता पर्ने जिम्मेवारीमा महिला कर्मचारीलाई छनोट गर्दा महिनावारी बिदालाई आधार बनाउने मानसिकता विकास हुन सक्छ।

  • पदोन्नतिमा अप्रत्यक्ष असर: नेतृत्व तहमा महिलाको कार्यसम्पादनभन्दा सम्भावित बिदाको दिनलाई बढी महत्व दिने अवस्था सिर्जना हुन सक्छ।

  • ‘महिला कमजोर हुन्छन्’ भन्ने धारणा बलियो हुने खतरा: जैविक प्रक्रियालाई काम गर्ने क्षमतासँग जोडेर हेर्ने गलत सोचलाई यसले अनजानमै बल दिन सक्छ।

  • महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारीमा अवसर घट्न सक्ने सम्भावना: चौबीसै घण्टा सेवा दिनुपर्ने, आपतकालीन सेवा वा निरन्तर उपस्थितिको आवश्यकता पर्ने क्षेत्रमा महिला कर्मचारीलाई कम अवसर दिन सकिने जोखिम रहन्छ।

  • कार्यस्थलमा विभेदको नयाँ आधार: समान कामका लागि समान अवसरको सट्टा महिला कर्मचारीलाई छुट्टै श्रेणीमा हेर्ने प्रवृत्ति बढ्न सक्छ।

  • महिनावारीलाई ‘विशेष अवस्था’ मान्ने सामाजिक सोच बलियो हुन सक्ने: महिनावारी प्राकृतिक प्रक्रिया हो भन्ने सन्देशसँगै राज्यको छुट्टै बिदाले विपरीत अर्थ लाग्ने सम्भावना पनि छ।

यसको अर्थ महिनावारीका समयमा वास्तविक स्वास्थ्य समस्या भएका महिलालाई सुविधा दिनु आवश्यक छैन भन्ने होइन। मुख्य बहस छुट्टै महिनावारी बिदा दिने कि आवश्यकताअनुसार बिरामी बिदा, लचिलो कार्यसमय, सहज शौचालय र प्याडको उपलब्धताजस्ता सुविधा दिने भन्ने विषयमा केन्द्रित हुन थालेको छ।

महिला सशक्तीकरणको उद्देश्य महिलालाई विशेष सहुलियतको पात्र बनाउनु मात्र नभई उनीहरूलाई समान अवसर, सम्मान र जिम्मेवारीमा प्रतिस्पर्धा गर्ने वातावरण सुनिश्चित गर्नु पनि हो। त्यसैले महिनावारी बिदाको नीति बनाउँदा सुविधा र सम्भावित विभेद दुवै पक्षलाई ध्यानमा राखेर निर्णय गर्नुपर्ने देखिन्छ।

प्रतिक्रियाहरू (०)

कुनै प्रतिक्रिया छैन। पहिलो प्रतिक्रिया पोस्ट गर्नुहोस्!

आफ्नो प्रतिक्रिया छोड्नुहोस्