सम्बाददाता
काठमाडौं, वैशाख २४ — नेपालको सूचना प्रविधि क्षेत्रमा एउटा ऐतिहासिक पाइला चालिएको छ। काठमाडौंको चोभार र वीरगञ्जमा विश्वस्तरीय डेटा सेन्टर स्थापना गर्ने महत्त्वाकांक्षी परियोजना अघि बढेको छ। यो परियोजनाको नेतृत्व नेपालका प्रमुख औद्योगिक घरानाहरूको संयुक्त उद्यम 'बिचुटेन डेटा भल्ट'ले गर्दैछ र यसमा गुगल क्लाउडसँग साझेदारी गरिएको छ।
गुगल क्लाउडले यस परियोजनाको मूल प्लेटफर्म साझेदारको रूपमा आफ्नो विश्वव्यापी रूपमा मान्यताप्राप्त पूर्वाधार उपलब्ध गराउनेछ — उही प्रविधि जसले गुगल सर्च र गुगल डक्सलाई सञ्चालन गर्छ। यस साझेदारीले नेपाललाई उच्च स्तरको कम्प्युटिङ शक्ति, सुरक्षित डेटा भण्डारण, उन्नत डेटा विश्लेषण र मेसिन लर्निङ (ML) क्षमता प्रदान गर्नेछ।
यस परियोजनामा Micron (मेमोरी र स्टोरेज विशेषज्ञ) र AMD (उच्च कार्यक्षमताका प्रोसेसर आपूर्तिकर्ता) को सहभागिता पनि रहेको आधिकारिक घोषणामा उल्लेख गरिएको छ।
डिजिटल पारिस्थितिमा थप विविधीकरण हुँदै फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ह्वाट्सएपकी मातृ कम्पनी मेटाले वर्ल्डलिङ्क कम्युनिकेसन्ससँग सहकार्यमा नेपालमा टियर-III डेटा सेन्टर निर्माणका लागि करिब ५ अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्दैछ। यो सुविधाले मेटाका एपहरूको लेटेन्सी घटाउन र लाखौं नेपाली प्रयोगकर्ताको समग्र इन्टरनेट अनुभव सुधार गर्न स्थानीय नोडको काम गर्नेछ।
चोभारको सुविधा हाल आफ्नो अन्तिम चरणमा छ र अगस्ट २०२६ मा सञ्चालन सुरु गर्ने तयारी छ। यो सफल भएमा नेपाल दक्षिण एसियाको महत्त्वपूर्ण डिजिटल हबका रूपमा उभिने विज्ञहरूको अपेक्षा छ।
