फिफा विश्वकपमा माल्भिनास ब्यानर विवाद, अर्जेन्टिना टिमलाई कारवाही हुन सक्ने : फकल्याण्ड युद्धको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनलमा इंग्ल्याण्डलाई पराजित गरेपछि अर्जेन्टिनाका केही खेलाडीले मैदानमा ‘माल्भिनास (फकल्याण्ड) अर्जेन्टिनाकै हो’ भन्ने सन्देशसहितको ब्यानर प्रदर्शन गरेपछि नयाँ विवाद सिर्जना भएको छ। खेल मैदानमा राजनीतिक सन्देश प्रदर्शन गर्न निषेध गरिएको फिफा नियमका कारण अर्जेन्टिनी फुटबल संघमाथि अनुशासनात्मक कारबाही हुन सक्ने चर्चा भइरहेको छ।

यो घटनाले सन् १९८२ मा बेलायत र अर्जेन्टिनाबीच भएको फकल्याण्ड (माल्भिनास) युद्धलाई पुनः चर्चामा ल्याएको छ। दक्षिण एटलान्टिकस्थित उक्त टापुमाथि दुवै देशले दाबी गर्दै आएका छन्। युद्धमा बेलायत विजयी भएको थियो र त्यसबेला बेलायती सेनाको एक महत्वपूर्ण हिस्साका रूपमा ब्रिटिश आर्मीमा कार्यरत नेपाली गोर्खा सैनिकहरू पनि अभियानमा सहभागी भएका थिए।

इतिहासविद्हरूका अनुसार गोर्खा सैनिकहरूले बेलायती सेनाको आदेशअनुसार आफ्नो सैनिक जिम्मेवारी निर्वाह गरेका थिए। उनीहरू नेपाल सरकारको तर्फबाट नभई ब्रिटिश सेनाका सदस्यका रूपमा युद्धमा खटिएका थिए। युद्धसँग सम्बन्धित गोर्खा सैनिकहरूको साहस र अनुशासनको चर्चा व्यापक भए पनि उनीहरूविरुद्ध फैलिएका धेरै कथाहरूलाई इतिहासकारहरूले अतिरञ्जित वा प्रमाणविहीन ठहर गरेका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार अर्जेन्टिनामा फकल्याण्ड युद्ध आज पनि भावनात्मक र राष्ट्रिय पहिचानसँग जोडिएको विषय हो। त्यसैले केही व्यक्तिमा युद्धमा सहभागी बेलायती सैनिकप्रति असन्तुष्टि देखिन सक्छ। तर त्यसलाई सम्पूर्ण नेपाली नागरिक वा नेपाली समुदायप्रतिको नकारात्मक धारणाका रूपमा बुझ्न मिल्दैन। अर्जेन्टिनामा नेपाली समुदायप्रति कुनै सरकारी प्रतिबन्ध वा संस्थागत भेदभाव रहेको तथ्य भेटिँदैन।

यसपटकको ब्यानर विवादले खेल र राजनीतिबीचको संवेदनशील सम्बन्धलाई फेरि एकपटक उजागर गरेको छ। फिफाले खेललाई राजनीतिक अभिव्यक्तिबाट टाढा राख्ने नीति अवलम्बन गर्दै आएको छ। अर्जेन्टिनी टोलीमाथि हुने सम्भावित कारबाहीले खेलकुदमा राजनीतिक सन्देश प्रदर्शनसम्बन्धी नियमको कार्यान्वयनलाई पुनः बहसको केन्द्रमा ल्याएको छ।

नोट: माथिको समाचारमा ऐतिहासिक पृष्ठभूमि समेटिएको छ। “अर्जेन्टिनाका सबै मानिसले नेपाली वा गोर्खाप्रति नकारात्मक धारणा राख्छन्” भन्ने दाबी तथ्यका रूपमा पुष्टि भएको छैन, त्यसैले समाचारमा त्यसलाई सन्तुलित रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।