लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम तराईमा हीट वेभको उच्च जोखिम

नेपालका तराई क्षेत्रमा अत्यधिक गर्मी बढ्दै गएको छ र केही स्थानमा ‘हीट वेभ’ अर्थात् तातो हावाको लहर चल्ने जोखिम देखिएको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ। विशेषगरी लुम्बिनी प्रदेश र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भूभागहरूमा तापक्रम निरन्तर बढ्दै जाँदा हीट वेभको अवस्था सिर्जना हुन सक्ने चेतावनी दिइएको हो।

हीट वेभ भनेको सामान्यभन्दा धेरै उच्च तापक्रम लगातार केही दिनसम्म रहने अवस्था हो, जसले मानव स्वास्थ्य, कृषि, जलस्रोत र दैनिक जीवनमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा शरीरले ताप सहन नसक्दा डिहाइड्रेसन, हीट स्ट्रोक, थकान, टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने जस्ता समस्या देखिन सक्छन्। विशेषगरी बालबालिका, वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला तथा दीर्घरोगीहरू बढी जोखिममा रहने गर्छन्।

तराई क्षेत्रका जिल्लाहरूमा दिनको तापक्रम अत्यधिक बढ्ने र राति पनि पर्याप्त रूपमा नघट्ने हुँदा गर्मीको असर झनै गम्भीर हुन सक्छ। यसले जनजीवन कष्टकर बनाउने मात्र होइन, कृषि उत्पादनमा पनि नकारात्मक असर पार्ने सम्भावना रहन्छ।

विज्ञहरूले यस्तो अवस्थामा सावधानी अपनाउन जोड दिएका छन्। अत्यधिक घाम लागेको समयमा बाहिर ननिस्कने, प्रशस्त पानी तथा तरल पदार्थ सेवन गर्ने, हल्का र सुतिको कपडा लगाउने, छायाँमा बस्ने र शरीरलाई चिसो राख्ने उपाय अपनाउन सुझाव दिइएको छ। साथै, लक्षण देखिएमा तुरुन्त स्वास्थ्य सेवा लिन पनि आग्रह गरिएको छ।

समग्रमा, तराई क्षेत्रमा बढ्दो गर्मी र सम्भावित हीट वेभलाई ध्यानमा राख्दै नागरिकहरूलाई सतर्क र सचेत रहन आवश्यक देखिएको छ।