देउवाको अगाडि दुई बाटो : गगनलाई सघाउने कि कांग्रेसलाई चिर्ने?

नेपाली कांग्रेसजस्तो लामो राजनीतिक इतिहास बोकेको पार्टीभित्र नेतृत्वको संकट आउनु अस्वाभाविक होइन। तर संकटका बेला पुराना नेताले देखाउने भूमिका भने इतिहासले फरक ढंगले सम्झिन्छ। अहिले शेरबहादुर देउवाको ‘फिर्ती’ पनि यही प्रश्नको घेरामा परेको छ—उहाँ अभिभावक बन्न फर्किनुभएको हो कि फेरि नेतृत्वको केन्द्रमा बस्न?

गगन थापा अधिवेशनबाट चुनिएका सभापति हुन्। लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट नयाँ नेतृत्व आएको अवस्थामा देउवाजस्तो अनुभवी नेताको मुख्य जिम्मेवारी कुर्सी खोज्नु होइन, दुई पक्षबीच पुल बन्नु हो। पार्टीभित्र असन्तुष्ट पुराना नेताहरूलाई पनि एउटै टेबलमा राखेर संवाद गराउने, युवा र अनुभवी पुस्ताबीच समन्वय गराउने तथा संगठनलाई बलियो बनाउने समय यही हो।

तर अल्पमतमा परेको समूह र पुराना नेताहरूको राजनीतिक समीकरणतर्फ फर्किएर देउवा आफैं नेतृत्वको कुर्सीतिर उन्मुख देखिनु कांग्रेसका लागि शुभ संकेत नहुन सक्छ। राजनीतिमा कहिलेकाहीँ एउटा कुर्सीको मोहले दशकौंको राजनीतिक पूँजीमाथि प्रश्न उठाइदिन्छ। अझ इतिहास बोकेको नेताले ‘अब मेरो भूमिका के?’ भन्ने प्रश्नको उत्तर कुर्सीमा होइन, अभिभावकत्वमा खोज्दा इतिहास अझ सम्मानजनक बन्छ।

गगनको नेतृत्व पूर्णतः सही वा निर्विवाद छ भन्ने होइन। नयाँ नेतृत्वलाई प्रश्न गर्ने, आलोचना गर्ने र सच्याउने अधिकार पुरानो पुस्तासँग हुन्छ। तर त्यसको बाटो पार्टी फुटाउने खालको ध्रुवीकरण होइन, संवाद र संस्थागत लोकतन्त्र हुनुपर्छ।

देउवाका लागि यो फर्किनेभन्दा पनि फर्केर बाटो देखाउने समय हो। अन्यथा कांग्रेसमा समस्या गगन र देउवाबीचको मात्र रहने छैन—कुर्सीका लागि लड्दै गर्दा पार्टी नै दुई किनारामा पुग्न सक्छ। इतिहास बोकेका नेताको अन्तिम परीक्षा प्रायः उनी कति लामो समय कुर्सीमा बसे भन्ने होइन, कुर्सी छोडेपछि पार्टी कति बलियो बनाए भन्नेमा हुन्छ।