भौगोलिक नाम परिवर्तनको नयाँ विवादः अमेरिकामा लेक ओन्टारियोको नाम ‘लेक अमेरिका’, क्यानडाको विरोध

काठमाडौं । गुगल म्याप्सले अमेरिकामा रहेका प्रयोगकर्ताका लागि उत्तर अमेरिकाको प्रसिद्ध लेक ओन्टारियोलाई नयाँ नाम ‘लेक अमेरिका’ भनेर देखाउन थालेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले तालको नाम परिवर्तन गर्ने निर्णय गरेपछि गुगलले आफ्नो नक्सा सेवामा पनि नयाँ नाम समावेश गरेको हो।

गुगलका अनुसार अमेरिकाको आधिकारिक भौगोलिक नामसम्बन्धी प्रणाली जियोग्राफिक नेम्स इन्फर्मेसन सिस्टम (GNIS) मा नयाँ नाम दर्ता भइसकेपछि त्यसलाई गुगल म्याप्समा प्रयोग गरिएको हो।

तर नाम परिवर्तन सबै देशमा समान रूपमा लागू गरिएको छैन। अमेरिकाबाट गुगल म्याप्स हेर्दा तालको नाम ‘लेक अमेरिका’ देखिन्छ भने क्यानडामा रहेका प्रयोगकर्ताले अझै ‘लेक ओन्टारियो’ नै देख्नेछन्। अन्य देशका प्रयोगकर्ताका लागि भने दुवै नाम देखिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।

लेक ओन्टारियो क्यानडा र अमेरिकाको सीमामा रहेको पाँचवटा ग्रेट लेक्समध्ये एक हो। यसको पश्चिम, उत्तर र दक्षिणपश्चिमतर्फ क्यानडाको ओन्टारियो प्रान्त तथा दक्षिण र पूर्वतर्फ अमेरिकाको न्यूयोर्क राज्य पर्छ।

तालको नाम परिवर्तन गर्ने अमेरिकी निर्णयप्रति क्यानडाले असन्तुष्टि जनाएको छ। क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले ‘ओन्टारियो’ नामको ऐतिहासिक महत्व रहेको भन्दै निर्णयको आलोचना गरेका छन्। उनका अनुसार यो नाम सयौँ वर्ष पुरानो हो र यसको सम्बन्ध स्थानीय वेन्डाट समुदायको भाषासँग जोडिएको छ।

ट्रम्प प्रशासनले यसअघि पनि चर्चित भौगोलिक नाम परिवर्तन गरेको थियो। सन् २०२५ मा ‘गल्फ अफ मेक्सिको’लाई ‘गल्फ अफ अमेरिका’ नाम दिने आदेश जारी गरिएको थियो। यद्यपि गुगलले विभिन्न क्षेत्रका प्रयोगकर्ताका लागि उक्त स्थानको नाम फरक ढंगले देखाउँदै आएको छ।

लेक ओन्टारियोको नाम परिवर्तनको विषय अमेरिका र क्यानडाबीच व्यापारिक तथा राजनीतिक तनाव बढिरहेको समयमा आएको हो। दुवै देशबीच आयात–निर्यात र अमेरिकी शुल्कसम्बन्धी विवाद चलिरहेका बेला आएको यो निर्णयले थप बहस निम्त्याएको छ।